Elementy zużywalne w układzie uzdatniania
Układ przygotowania powietrza składa się z urządzeń, które pracują latami, oraz z części zużywających się w cyklu liczonym w miesiącach. Te drugie decydują o tym, czy instalacja utrzyma parametry, na jakie była projektowana.
Co wymienia się regularnie
Zestaw jest krótki i powtarza się w większości sprężarkowni niezależnie od wielkości zakładu.
- Wkłady filtrów odpylających i odolejających w linii sprężonego powietrza.
- Wkład filtra z węglem aktywnym tam, gdzie powietrze ma kontakt z produktem.
- Złoże adsorpcyjne w osuszaczach regenerowanych bez podgrzewu i z podgrzewem.
- Filtr powietrza zasysanego przez sprężarkę, pracujący w warunkach otoczenia hali.
- Elementy spustów kondensatu, przede wszystkim uszczelnienia i sitka na wlocie.
- Wkład separatora olej woda przyjmujący frakcję olejową z kondensatu.
Dlaczego kalendarz nie wystarcza
Producent podaje zalecany okres wymiany, ale realne zużycie zależy od warunków pracy. Filtr w hali z obróbką mechaniczną zbiera pył szybciej niż ten sam wkład w montowni. Złoże adsorpcyjne traci pojemność wcześniej, jeżeli dostaje powietrze z olejem, bo poprzedzający je filtr przepuszcza więcej, niż powinien.
Praktyczniejszym kryterium bywa opór przepływu. Zabrudzony wkład podnosi spadek ciśnienia na filtrze, a ten spadek trzeba pokryć wyższym ciśnieniem tłoczenia, czyli energią. W pewnym momencie koszt tej różnicy przewyższa cenę nowego wkładu i wtedy wymiana opłaca się nawet wtedy, gdy kalendarz jeszcze na nią nie wskazuje. Manometry różnicowe na obudowach filtrów służą dokładnie do tej oceny.
Kolejność wymiany ma znaczenie
Przy przeglądzie warto pilnować, żeby nowe wkłady nie dostały brudu z elementów, które jeszcze nie były czyszczone.
- Zrzut kondensatu ze zbiornika i obudów, zanim cokolwiek zostanie otwarte.
- Kontrola i czyszczenie separatora przed filtrami, żeby woda nie trafiła na świeże wkłady.
- Wymiana wkładów w kolejności od strony sprężarki do odbiorników.
- Sprawdzenie spustów pod obciążeniem, a nie tylko przy pustej instalacji.
- Odczyt punktu rosy po kilkunastu minutach normalnej pracy, nie zaraz po uruchomieniu.
Zapas części na półce
W zakładach pracujących na kilka zmian przestój na wymianę wkładu bywa droższy niż sam wkład. Dlatego komplet elementów zużywalnych trzyma się zwykle w magazynie utrzymania ruchu, a nie zamawia po awarii. Lista minimalna obejmuje po jednym komplecie wkładów do każdego filtra w linii oraz uszczelnienia do spustów.
Przy okazji takiego przeglądu wychodzi czasem, że problem nie leży w częściach, tylko w ustawieniu całego ciągu. Jeżeli wkłady zużywają się szybciej, niż wynika z obciążenia, sprawdza się jak zbudować układ uzdatniania za sprężarką, bo zamiana miejscami dwóch urządzeń potrafi przedłużyć żywotność pozostałych.
Zapis przeglądów
Ostatnia rzecz to ewidencja. Data wymiany, typ wkładu i odczyt spadku ciśnienia w jednym miejscu pozwalają po roku ocenić, czy cykl wymiany jest dobrany, czy tylko przepisany z instrukcji. Bez tych zapisów każdy przegląd zaczyna się od pytania, kiedy ostatnio coś tu wymieniano.
Prowadzenie takiej ewidencji opłaca się także przy zmianie dostawcy albo przy rozbudowie instalacji. Historia zużycia wkładów pokazuje, w którym miejscu układu zanieczyszczenia pojawiają się najszybciej, a to podpowiada, czy problem leży w samym filtrze, czy wcześniej, w odwodnieniu albo w doborze urządzenia poprzedzającego.
Warto też odnotowywać zdarzenia nietypowe: zalanie wkładu po awarii spustu, pracę w podwyższonym zapyleniu podczas remontu hali albo dłuższy postój instalacji. Takie wpisy tłumaczą później odstępstwa od normalnego cyklu i pozwalają odróżnić usterkę jednorazową od trwałej zmiany warunków pracy.
W zakładach z kilkoma punktami filtracji przydaje się jeden wspólny arkusz zamiast notatek prowadzonych osobno przy każdej maszynie. Zestawienie obok siebie pokazuje różnice między sprężarkowniami i bywa pierwszym sygnałem, że w jednej z nich coś działa inaczej, niż zakładano przy projektowaniu.
